WETENSCHAP

etenschappelijk onderzoek wordt verricht door onderzoeks- instellingen, universiteiten en bedrijven. Tot dit onderzoek behoort niet alleen het onderzoek door hoog gekwalificeerd personeel, maar ook de scriptie van de student aan universiteit of HBO.

Wetenschappelijke kennis is vrij. Dat is een vanzelfsprekende zaak, want de wetenschapper moet voort kunnen bouwen op de resultaten van anderen. Dit houdt echter geen vrijbrief in voor bijvoorbeeld plagiaat: het letterlijk overnemen van stukken tekst zonder toestemming en onder eigen naam. Hier geldt: ere wie ere toekomt.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Auteursrecht

Het werk dat u schrijft wordt in beginsel beschermd door de Auteurswet. Exploitatie kan in beginsel alleen geschieden met uw uitdrukkelijke toestemming.

In het algemeen moet er wel aan een voorwaarde voldaan zijn: het werk moet een eigen, persoonlijk karakter bezitten. Wat dat nu precies is, is uiteindelijk aan de rechter om uit te maken.

Tendens

Dit laatste is nu het moeilijke punt van het auteursrecht. Het is pas zeker dat u een auteursrecht bezit als de rechter dat beslist heeft. Overigens is de tendens in de rechtspraak dat auteursrecht vrij snel aangenomen wordt.

Geschriften zijn uitzondering

Het bijzondere van geschriften is dat deze ook auteursrechtelijk beschermd zijn indien een eigen, persoonlijk karakter ontbreekt. Zo mogen bijvoorbeeld ook gebruiksaanwijzigingen, adresgegevens en menukaarten niet zonder toestemming worden openbaar gemaakt en verveelvoudigd.

Deze opmerkelijke situatie vindt zijn oorsprong in het eeuwenoude kopijregt. Met dit recht wilde de wetgever de inspanningen van de drukker en uitgever beschermen.

Foutje

Voor auteursrechtinbreuk is vereist dat er sprake is van ontlening. Theoretisch is het dus mogelijk dat iemand een tekst schrijft dat woordelijk gelijk is aan een reeds bestaande, hem onbekende tekst. De schrijver heeft dan een eigen auteursrecht op die identieke tekst.

Dat geldt ook voor de geschriften zonder eigen, persoonlijk karakter. Wanneer u bijvoorbeeld op eigen houtje allerlei adresgegevens bij elkaar sprokkelt, maakt u geen inbreuk op de rechten van leveranciers van mailinglijsten.

Dergelijke leveranciers brengen soms wel eens bewust enkele foutjes aan in hun bestanden, teneinde overname makkelijker aan te kunnen tonen.

Directe bescherming

U verkrijgt het auteursrecht op een werk direct als het vorm gekregen heeft, dat wil zeggen wanneer u het op schrift (op papier of in de computer) gezet heeft. De Auteurswet vereist geen formeel depot.

Dat lijkt aantrekkelijk, maar door het ontbreken van de eis van een depot kunnen er in een eventuele rechtszaak bewijsmoeilijkheden ontstaan. Om aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald werk beschikte kan het zinvol zijn dat werk bij een notaris te deponeren. Wij nemen hiertoe contact op met een uitstekend notariskantoor.

Ook is het verstandig op al uw werk het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit copyright-notice kunt u nog de tekst All Rights Reserved plaatsen.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Onderhandelen

Als u in onderhandeling bent met bijvoorbeeld een uitgever dan moet behoedzaam gewerkt worden. Zo dienen de onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld te worden.

Wij raden u dringend aan juist dit aspect niet te verwaarlozen. Menig auteur heeft zijn onzorgvuldigheid in deze betreurd.

Zie ook: Afspraken.

DVD's en Internet

De moderne informatietechnologie maakt openbaarmaking, verveelvoudiging en bewerking van auteursrechtelijk beschermd werk - bijvoorbeeld door middel van DVD´s en Internet - heel gemakkelijk. Bovendien kunnen deze acties massaal en grensoverschrijdend geschieden. Het (internationale) auteursrecht schudt op zijn grondvesten.

Hoe kunnen ongeoorloofde publicaties een halt toegeroepen worden? Kan het recht hier überhaupt nog behulpzaam zijn? Of moeten we de oplossing op technisch gebied (beveiliging, etc.) zoeken?

Over Digital Rights Management (DRM) en Creative Commons onder: Doelgroep - ICT - Auteursrecht - Internet.

Werkgeversauteursrecht?

In Nederland geldt het beginsel dat, zonder nadere regeling, het auteursrecht van de werknemer aan de werkgever toekomt.

Ten aanzien van hoogleraren en andere (universitaire) onderzoekers van wie zelfstandig wetenschappelijk werk wordt verwacht (en waarvoor zijzelf verantwoordelijkheid dragen), is het echter waarschijnlijk dat het auteursrecht bij de onderzoeker blijft berusten.

Zie ook onder: Rechtsgebied - Auteursrecht - Rechthebbende - Werkgeversauteursrecht.

Leiding en toezicht

Een proefschrift of afstudeerscriptie zijn zelfstandige proeven van bekwaamheid. Er is in het algemeen geen sprake van dusdanige leiding en toezicht dat het auteursrecht aan de promotor of begeleider toekomt.

Zie over 'Leiding en toezicht' onder: Rechtsgebied - Auteursrecht - Rechthebbende - Gemeenschappelijk auteursrecht.

Onderwijs

Universiteiten en hogescholen mogen zonder toestemming auteurs- rechtelijk beschermd materiaal gebruiken als dat materiaal dient als toelichting bij het onderwijs.

Voor meer informatie hierover: Rechtsgebied - Non profit - Onderwijs.

WIJ WIJZEN HIER GRAAG naar de website van Surffoundation waarop uitgebreid aandacht besteed wordt aan het Auteursrecht in het hoger onderwijs.

Zie verder in het algemeen: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Octrooirecht

Uitvindingen - vindingen op technisch gebied - worden beschermd door de Octrooiwet. Om voor octrooiering in aanmerking te komen moet de uitvinding nieuw zijn. Dit is logisch, want het bedenken van iets dat al bestaat (dat tot de "stand der techniek" behoort) is per definitie geen uitvinding.

Ook dient sprake te zijn van een zogenaamde "uitvindershoogte". Een uitvinding moet in zekere zin verrassend zijn, er moet een "inventieve stap" genomen zijn. De gebruikte nieuwe elementen moeten voor een deskundige niet voor de hand liggen.

Zie voor de andere eisen voor octrooieerbaarheid: Rechtsgebied - Octrooirecht - Vereisten voor octrooieerbaarheid.

Octrooischrift

Het monopolie op een uitvinding wordt verkregen als het octrooi is verleend. Door het indienen van een octrooischrift vraagt u een octrooi aan. In dat octrooischrift moet u in de zogenaamde "conclusies" precies omschrijven wat u nu claimt. Gedurende de octrooiverleningsprocedure wordt een ambtelijk nieuwheidsonderzoek verricht.

Voor meer informatie over de octrooiverleningsprocedure: Rechtsgebied - Octrooirecht - Ontstaan van het recht.

Doe onderzoek!

Wij raden het aan om vooraf onderzoek te (laten) doen naar bestaande octrooien. Het wiel hoeft dan niet voor de tweede keer uitgevonden te worden. Veel octrooien zijn bovendien verlopen - deze kennis in vrij beschikbaar.

Via de website van het Octrooicentrum Nederland kunt u zoeken in het Nederlandse Octrooiregister en het zeer omvangrijke Espacenet. Wij assisteren u graag bij uw zoektocht.

Zie ook uitgebreider onder: Bescherming - Octrooiaanvraag.

Geheimhouding

'Know how' die niet (nog) niet geoctrooieerd is of niet octrooieerbaar blijkt te zijn, kan toch beschermd worden. U dient daartoe een ieder die in aanraking kan komen met deze kennis (werknemers, leveranciers, adviseurs, etc.) een schriftelijke geheimhoudingsclausule te laten ondertekenen.

Werknemers en externe adviseurs

Daarnaast is het verstandig in uw arbeidsovereenkomst een algemene regeling op te nemen met betrekking tot de Intellectuele Eigendoms- rechten. U kunt daarin duidelijk formuleren welke prestaties op het gebied van de Intellectuele Eigendom aan de werkgever toegerekend worden.

Hetzelfde geldt voor de contracten met door u ingeschakelde externe adviseurs. Duidelijkheid over wie na voltooiing van een opdracht over welke rechten beschikt, is essentieel. Regelt u niets dan zijn bij nieuwe ontwikkelingen deze derden meestal de rechthebbenden.

WORDT NIET IETS ANDERS afgesproken, dan komt de aanspraak op het octrooi aan de universiteit of onderzoeksinstelling toe. Wel dient de organisatie bij de octrooiaanvraag de naam van de daadwerkelijke uitvinder(s) te vermelden.

Het artikel Wetenschappers verdienen miljoenen aan octrooien, verschenen in Intermediair, geeft een aardig inzicht in hoe menig universiteit zijn octrooienzaken regelt.

Zie over het recht op naamsvermelding onder: Rechtsgebied - Octrooirecht - Rechthebbende.

Zie ook: Afspraken.

Tenslotte wijzen wij u op het rapport Profiteren van octrooien - effectieve samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen te vinden op de website van de VSNU, de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Octrooirecht.

Kwekersrecht

Plantenrassen kunt u beschermen op grond van de Zaaizaad- en Plantgoedwet. Tot 1998 gold het kwekersrecht alleen voor teeltmateriaal. De verkoop van het produkt voortkomend uit dat teeltmateriaal - zoals bloemen - kon niet voorkomen worden. In 1998 is de wet zo veranderd dat het recht zich ook uitstrekt tot het geoogst materiaal, planten en plantendelen.

Sinds 2006 vallen ook de producten die rechtstreeks zijn vervaardigd uit het geoogst materiaal onder het kwekersrecht. Denk hier aan bijvoorbeeld biobrandstof.

Plantenras

U verkrijgt het kwekersrecht alleen wanneer het plantenras nieuw is. De criteria voor nieuwheid zijn ruimer dan in het Octrooirecht. Zo is bijvoorbeeld de beschrijving van een ras in een tijdschrift niet nieuwheidschadelijk.

Zie verder: Bescherming - Diversen - Aanvraag Kwekersrecht.

Biotechnologie

De grens tussen het kwekersrecht en het octrooirecht vervaagt steeds meer nu biotechnologisch onderzoek leidt tot steeds meer octrooieerbare plantenrassen.

Zie ook: Rechtsgebied - Kwekersrecht - Biotechnologie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Kwekersrecht.

Chipsrecht

De zogenaamde Chipswet beschermt topografieën van halfgeleider- produkten. Zo´n topografie is het "negatief" van een chip, waarin het ontwerp van de chip belichaamd is. Chips worden in steeds meer producten en in steeds grotere aantallen in een product aangebracht.

Voor bescherming is vereist dat de topografie een oorspronkelijk karakter bezit.

Moment van vervaardiging

Het recht op een topografie van een halfgeleiderproduct ontstaat - zonder enige formaliteit - zodra deze vervaardigd is. Wilt u het recht echter tegen een ander kunnen inroepen, dan moet de topografie zijn ingeschreven.

Die inschrijving moet overigens binnen twee jaar na de eerste exploitatie van de chip plaatsvinden, anders vervalt het chiprecht. Wij verschaffen u gaarne nadere informatie.

Zie verder: Bescherming - Chipdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Chipsrecht.

Modellenrecht

Wanneer u als onderzoeker tot een concrete vormgeving van een voortbrengsel komt (bijvoorbeeld het ontwerp van een vitrinekast in het kader van een presentatie), dan kan het uiterlijk daarvan ingeschreven worden op grond van het Benelux-Verdrag voor de Intellectuele Eigendom laten inschrijven. Een inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden.

Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

Nieuwheid

Het voortbrengsel mag bijvoorbeeld nog niet tentoongesteld hebben of aan mogelijk geïnteresseerden hebben laten zien. Het is dus zaak op tijd tot een depot over te gaan.

Sinds 1999 krijgt de deposant wel twaalf maanden respijt. Is het model openbaar gemaakt, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

Het deponeren van een model heeft vooral ook dan zin als er twijfel bestaat of het uiterlijk auteursrechtelijke bescherming bezit.

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk een zelfde uiterlijk ontwerpt is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Merkenrecht

Wanneer uw universiteit of instituut haar of zijn werk op een bepaalde wijze kenmerkt (bijvoorbeeld door het gebruik van een logo), dan kan dit kenmerk als merk gedeponeerd worden.

Voordelen

Het gebruik maken van een merk kan grote voordelen hebben: mensen herkennen het werk direct als dat van uw universiteit of instituut en koppelen daaraan een bepaalde kwaliteitsstandaard.

Bovendien kunt u onder bepaalde voorwaarden optreden tegen anderen wanneer deze gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk.

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen: u kunt uw merk laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa. Een inschrijving biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

Handelsnaamrecht

Als uw instelling onder een bepaalde naam werkt en deelneemt aan het economisch verkeer, geldt deze naam als handelsnaam. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Domeinnaamrecht

U kunt de naam van uw instelling of bijvoorbeeld (onderzoeks)project als domeinnaam registreren. Zo kan het publiek u gemakkelijk vinden. Zeker omdat een domeinnaam overal ter wereld gebruikt kan worden, loopt u echter het risico dat u in conflict komt met bijvoorbeeld het merkrecht van een ander.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Wat te doen bij inbreuk?

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

De omgekeerde situatie kan natuurlijk ook: een ander meent dat u inbreuk maakt op zijn Intellectuele Eigendomsrecht.

Snelheid

U heeft bijvoorbeeld een logo ontworpen en nu blijkt dat een bedrijf een nogal gelijkend beeldmerk gebruikt. Het is dan zaak zich snel bij ons op de hoogte te stellen van uw kansen. Ook u kunt immers geconfronteerd worden met een kort geding, eventuele beslagen en een schadeclaim, inclusief winstafdracht.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.