VORMGEVEN

et is een open deur, maar het moet toch gezegd worden: alles wat door menselijke hand gemaakt is, is ontworpen. De bescherming van vormgeving is een complex gebied, waar nogal wat rechtsgebieden door elkaar spelen.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Auteursrecht

Het werk dat u maakt wordt beschermd door de Auteurswet. Exploitatie kan alleen geschieden met uw uitdrukkelijke toestemming. Er moet wel aan een voorwaarde voldaan zijn: het werk moet een eigen, persoonlijk karakter bezitten. Wat dat precies is, is uiteindelijk aan de rechter om uit te maken.

Tendens

Dit laatste is nu het moeilijke punt van het auteursrecht. Het is pas zeker dat u een auteursrecht bezit als de rechter dat beslist heeft. Overigens is de tendens in de rechtspraak dat auteursrecht vrij snel aangenomen wordt.

Directe bescherming

U verkrijgt het auteursrecht op een werk direct als het vorm gekregen heeft. De Auteurswet vereist geen formele inschrijving bij een officiële instantie. Dat lijkt aantrekkelijk, maar door het ontbreken van de eis van een depot kunnen er in een eventuele rechtszaak bewijsmoeilijkheden ontstaan.

Bewijs

Om onomstotelijk aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald werk beschikte, is het zinvol dat werk bij een notaris te deponeren.

Een dergelijk depot kunnen we voor u verzorgen. Wij kijken dan ook of naar onze mening het werk aan de auteursrechtelijke eisen voldoet. Vervolgens nemen we contact op met een uitstekend notariskantoor.

Daarnaast is het verstandig om op uw werk goed zichtbaar het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit "copyright-notice" kunt u nog de tekst "All Rights Reserved" plaatsen.

U maakt dan duidelijk dat u het auteursrecht claimt. Strikt noodzakelijk is het niet. Het auteursrecht ontstaat immers zonder einige formaliteit.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Onderhandelen

Bent u in onderhandeling met een cliënt over een bepaalde opdracht dan moet behoedzaam gewerkt worden. Zo dienen goede afspraken gemaakt te worden over wie de auteursrechten na voltooiing van de opdracht bezit.

BEDENK DAT HET AUTEURSRECHT alleen schriftelijk overgedragen kan worden. In geval van auteursrechtoverdracht is een schriftelijke overeenkomst dus een vereiste.

Zie ook: Auteursrecht - Overdracht en licentie.

In eerste instantie dient een geheimhoudingsverklaring ondertekend te worden. In deze verklaring kunnen tegelijkertijd afspraken vastgelegd worden met betrekking tot de te volgen procedure, inclusief tijdschema.

Uiteindelijk worden de bereikte onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld. Wij drukken u op het hart het contractuele aspect niet te verwaarlozen. Menigeen heeft zijn onzorgvuldigheid in deze achteraf betreurd.

Zie ook: Afspraken.

Organisaties

U kunt met nogal wat organisaties in aanraking komen:

Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO), deze organisatie kan u voor rechtshulp verwijzen naar de Stichting Rechtshulp Ontwerpers (SRO). BNO heeft enkele interessante (auteursrechtelijke) publicaties op haar naam staan.

Pictoright, deze stichting int en verdeelt vergoedingen uit verschillende collectieve rechten, zoals de kabelgelden, thuiskopievergoeding, leenrecht en reprorecht.

Stichting Leenrecht incasseert vergoedingen voor het uitlenen van boek, video, CD of DVD rechtstreeks bij bibliotheken, spelotheken, cd-uitleen en kunstuitleen.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Modellenrecht

U kunt uw werk als model (uiterlijk van een voortbrengsel) laten inschrijven op grond van het Benelux-Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom.

Het uiterlijk van een voortbrengsel is een ruim begrip. Te denken valt hierbij aan de vormgeving van een auto, een vormm van een vaas, een sieraad, het dessin van behangselpapier of de afbeelding van een schilderij op een koektrommel.

Zo'n inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden. Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

DE GEMEENSCHAPSMODELLENVERORDENING uit 2002 biedt ook niet ingeschreven modellen bescherming. Wat deze bescherming in de praktijk waard is, is afwachten. De beschermingsduur is slechts drie jaar en er kan alleen opgetreden worden tegen bewuste nabootsing. Wij zouden het er niet op aan laten komen.

Zie ook onder "Gemeenschapsmodellenverordening": Rechtsgebied - Modellenrecht - Wetgeving.

Nieuwheid

Veel mensen zijn zich niet voldoende bewust van met name de nieuwheidseis. Sinds 1999 krijgt u wel twaalf maanden respijt. Heeft u uw model openbaar gemaakt, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

Het deponeren van een model heeft vooral ook dan zin als er twijfel bestaat of het uiterlijk auteursrechtelijke bescherming bezit.

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk een zelfde uiterlijk ontwerpt is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Fictieve ontwerper

Het modellenrecht kent een aparte regeling. Diegene die opdracht geeft voor het maken van een bepaald model met de bedoeling het model op industriële schaal in het economisch verkeer te brengen, geldt als ontwerper. Hij kan het model op zijn naam laten inschrijven, zonder dat de feitelijke ontwerper er wat tegen kan doen.

Het is wel regelend recht, dus partijen kunnen anders overeenkomen.

ER STEEKT HIER NOG EEN ADEERTJE ONDER HET GRAS. Is een model rechtmatig ingeschreven, dan komt het auteursrecht dat eventueel op het model rust bij de deposant te liggen. De deposant hoeft dus niet de feitelijke ontwerper te zijn. Belangrijk is het daarom goede afspraken te maken en deskundige juridische hulp in te roepen.

Zie ook onder "Fictieve ontwerper" bij: Rechtsgebied - Modellenrecht - Rechthebbende.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Octrooirecht

Uitvindingen - vindingen op technisch gebied - worden beschermd door de Octrooiwet. U kunt als ontwerper met dit rechtsgebied te maken krijgen als de vormgeving ook door technische functies bepaald wordt.

Het modelrecht beschermt namelijk alleen die vormgeving die niet voor octrooirechtelijke bescherming in aanmerking had kunnen komen.

Zie ook: Rechtsgebied - Modellenrecht - Ontstaan van het recht - Geen technische functie.

Ook in het Octrooirecht geldt de nieuwheidseis: het is van het grootste belang eerst beschermingsmaatregelen te nemen, voordat u naar buiten treedt.

Octrooischrift

U verkrijgt een monopolie op de uitvinding als het octrooi is verleend. Door het indienen van een octrooischrift vraagt u een octrooi aan. In dat octrooischrift moet u in de zogenaamde "conclusies" precies omschrijven wat u nu precies claimt. Gedurende de octrooiverleningsprocedure wordt een ambtelijk nieuwheidsonderzoek verricht.

Doe onderzoek!

Overigens raden wij u aan om vooraf onderzoek te (laten) doen naar bestaande octrooien. U hoeft dan niet voor de tweede keer het wiel uit te vinden. Veel octrooien zijn bovendien verlopen - deze kennis in vrij beschikbaar. Wij assisteren u graag!

Zie ook: Bescherming - Octrooiaanvraag.

Geheimhouding

'Know how' die niet (nog) niet geoctrooieerd is of niet octrooieerbaar blijkt te zijn, kan toch beschermd worden. U dient daartoe een ieder die in aanraking kan komen met deze kennis (werknemers, leveranciers, adviseurs, etc.) een schriftelijke geheimhoudingsclausule te laten ondertekenen.

Werknemers en externe adviseurs

Daarnaast is het verstandig in de arbeidsovereenkomst met uw werknemers een algemene regeling op te nemen met betrekking tot de Intellectuele Eigendomsrechten. U kunt daarin duidelijk formuleren welke prestaties van de betreffende werknemer op het gebied van de Intellectuele Eigendom aan de werkgever toegerekend worden.

Hetzelfde geldt voor de contracten met door u ingeschakelde externe adviseurs. Duidelijkheid over wie na voltooiing van een opdracht over welke rechten beschikt, is essentieel. Regelt u niets dan zijn bij nieuwe ontwikkelingen deze derden meestal de rechthebbenden.

Zie ook: Afspraken.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Octrooirecht.

Onrechtmatige daad

Het kan zijn dat het uiterlijk van een produkt niet (meer) door een intellectueel eigendomsrecht beschermd wordt, bijvoorbeeld omdat het auteursrecht verlopen is of omdat is nagelaten opdracht te geven tot modelinschrijving.

Zo'n produkt mag nagemaakt worden, echter zonder nodeloze verwarring te stichten. Bij nodeloze verwarring is de zorgvuldigheids- norm geschonden en is sprake van een onrechtmatige daad.

Voor aansprekende voorbeelden: Rechtsgebied - Onrechtmatige daad - Nabootsen van produkten.

Merkenrecht

Wanneer u uw werk op een bepaalde wijze kenmerkt (bijvoorbeeld door het gebruik van een logo), dan kunt u het als merk laten inschrijven. U kunt het merk uiteraard ook gebruiken op bijvoorbeeld uw briefpapier en visitekaartjes.

Belangrijk

Het gebruik maken van een merk kan grote voordelen hebben: mensen herkennen het werk direct als dat van u en koppelen daaraan een bepaalde kwaliteitsstandaard. Bovendien kunt u onder bepaalde voorwaarden optreden tegen anderen wanneer deze gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk.

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen: u kunt uw merk laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa. Een inschrijving biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Verwijzen

Ontwerpt u zelf merken (logo's of vormmerken: denk bijvoorbeeld aan de beugelfles van Grolsch), dan kunt u uw cliënten voor het nemen van effectieve beschermingsmaatregelen naar ons verwijzen.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

Handelsnaamrecht

De handelsnaam is de naam van (een deel) van uw onderneming. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Domeinnaamrecht

U kunt uw bedrijfsnaam of dat van een project of een concreet ontwerp als domeinnaam registreren. Zo kan het publiek u gemakkelijk vinden. Zeker omdat een domeinnaam overal ter wereld gebruikt kan worden, loopt u echter het risico dat u in conflict komt met bijvoorbeeld het merkrecht van een ander.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Wat te doen bij inbreuk?

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

De omgekeerde situatie kan natuurlijk ook: een ander meent dat u inbreuk maakt op zijn Intellectuele Eigendomsrecht.

Snelheid

U heeft bijvoorbeeld een logo ontworpen en nu blijkt dat een bedrijf een nogal gelijkend beeldmerk gebruikt. Het is dan zaak zich snel bij ons op de hoogte te stellen van uw kansen. Ook u kunt immers geconfronteerd worden met een kort geding, eventuele beslagen en een schadeclaim, inclusief winstafdracht.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.