TEKST EN TONEEL

e wereld schreeuwt om teksten. Romanschrijvers, vertalers, scenarioschrijvers, toneelschrijvers, journalisten, educatieve schrijvers, ondertitelaars, schrijvers die zich speciaal op het internet richten; allemaal proberen ze in onze behoefte aan tekst te voorzien.

HOE ONMISBAAR TEKSTSCHRIJVERS ZIJN, bleek onder andere uit de 2007–2008 Writers Guild of America strike.

Aan de orde komen: auteursrecht | databankrecht | modellenrecht | merkenrecht | handelsnaamrecht | domeinnaamrecht | wat te doen bij inbreuk | wat te doen bij een claim.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Het werk dat u schrijft wordt beschermd door de Auteurswet. Exploitatie kan alleen geschieden met uw uitdrukkelijke toestemming. In het algemeen moet er wel aan een voorwaarde voldaan zijn: het werk moet een eigen, persoonlijk karakter bezitten. De rechter maakt uiteindelijk uit of daarvan sprake is.

Geschriften zijn uitzondering

Geschriften zijn echter ook auteursrechtelijk beschermd als een dergelijk eigen, persoonlijk karakter ontbreekt. Zo mogen bijvoorbeeld ook gebruiksaanwijzigingen, adresgegevens, menukaarten, etc. niet zonder toestemming worden openbaar gemaakt en verveelvoudigd.

Deze opmerkelijke situatie vindt zijn oorsprong in het eeuwenoude kopijregt. Met dit recht wilde de wetgever vooral de inspanningen van de drukker en uitgever beschermen.

Foutje

Voor auteursrechtinbreuk is vereist dat er sprake is van ontlening. Theoretisch is het mogelijk dat iemand bijvoorbeeld een gedicht schrijft dat woordelijk gelijk is aan een al bestaand, hem onbekend werk. De dichter heeft dan een eigen auteursrecht op dat identieke gedicht.

Dit geldt ook voor geschriften zonder eigen, persoonlijk karakter. Wanneer u bijvoorbeeld op eigen houtje allerlei adresgegevens bij elkaar sprokkelt, maakt u geen inbreuk op de rechten van leveranciers van mailinglijsten.

Dergelijke leveranciers brengen soms wel eens bewust enkele foutjes aan in hun bestanden om ontlening gemakkelijker aan te kunnen tonen.

Directe bescherming

U verkrijgt het auteursrecht op een werk direct als het vorm gekregen heeft, dat wil zeggen wanneer u het op schrift (op papier of in de computer) gezet heeft. De Auteurswet vereist geen formeel depot.

Dat lijkt aantrekkelijk, maar door het ontbreken van de eis van een depot kunnen er in een eventuele rechtszaak bewijsmoeilijkheden ontstaan. Om aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald werk beschikte kan het zinvol zijn dat werk bij een notaris te deponeren. Wij nemen hiertoe contact op met een uitstekend notariskantoor.

Ook is het verstandig op al uw werk het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit copyright-notice kunt u nog de tekst All Rights Reserved plaatsen.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Onderhandelen

Als u in onderhandeling bent met bijvoorbeeld een uitgever dan moet behoedzaam gewerkt worden. Zo dienen de onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld te worden.

Wij raden u dringend aan juist dit aspect niet te verwaarlozen. Menig auteur heeft zijn onzorgvuldigheid in deze betreurd.

Zie ook: Afspraken.

DVD's en Internet

De moderne informatietechnologie maakt openbaarmaking, verveelvoudiging en bewerking van auteursrechtelijk beschermd werk - bijvoorbeeld door middel van DVD´s en Internet - heel gemakkelijk. Bovendien kunnen deze acties massaal en grensoverschrijdend geschieden. Het (internationale) auteursrecht schudt op zijn grondvesten.

Hoe kunnen ongeoorloofde publicaties een halt toegeroepen worden? Kan het recht hier überhaupt nog behulpzaam zijn? Of moeten we de oplossing op technisch gebied (beveiliging, etc.) zoeken?

Zie voor Digital Rights Management (DRM) en Creative Commons onder: Doelgroep - ICT - Auteursrecht - Internet.

Organisaties

Er zijn behoorlijk wat organisaties die opkomen voor de belangen van schrijvers en uitgevers. We noemen:

Stichting Leenrecht incasseert leenrechtvergoedingen bij bibliotheken, spelotheken, cd-uitleen en kunstuitleen. Ook schrijvers hebben recht op een dergelijke vergoeding.

De Stichting Literaire Rechten Auteurs, LIRA, is de auteursrechten- organisatie voor makers en gebruikers van literaire, literair-dramatische en muziekdramatische werken. Zij keert aan haar leden ook de door Stichting Leenrecht betaalde leenrechtvergoedingen uit.

Tekstdichters (en componisten) kunnen zich aansluiten bij de BUMA / STEMRA. De BUMA keert vergoedingen uit op grond van openbaarmakin- gen (bijvoorbeeld op radio en in café's) en de STEMRA op grond van verveelvoudigingen (CD's, DVD's, etc.).

Stichting Nieuwswaarde is de auteursrechtenorganisatie voor freelance journalisten. Stichting Nieuwswaarde zorgt voor het beheer en de exploitatie van collectieve auteursrechten, zoals o.a. het leenrecht, het reprorecht en de thuiskopieheffing.

Stichting De Thuiskopie verdeelt zogenaamde thuiskopievergoedingen via bemiddelingsorganisaties aan auteursrechthebbenden. Fabrikanten of importeurs brengen deze vergoedingen in rekening op blanco dragers zoals CD's en DVD's. Het biedt auteursrechthebbenden een gedeeltelijke compensatie voor de inkomsten die zij mislopen doordat hun werk voor eigen gebruik gekopieerd wordt.

De Auteurswet biedt bedrijven en instellingen de mogelijkheid zonder voorafgaande toestemming auteursrechtelijk beschermd werk te kopiëren. Er moet daarvoor wel een vergoeding worden betaald aan de Stichting Reprorecht.

PRO, de Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, is opgericht door het Nederlands Uitgeversverbond (NUV) om de collectieve administratie te verzorgen van auteursrechten voor uitgevers.

De NVJ, de Nederlandse Vereniging van Journalisten, kent een eigen Opsporingsdienst Plagiaat. In het algemeen adviseert zij haar leden over het auteursrecht (zie onder andere De praktijk, ofwel de meest gehoorde fabeltjes over auteursrecht).

Het Contractenbureau is bedoeld voor scenarioschrijvers, toneel- auteurs en -vertalers. Het in een initiatief van LIRA en het Netwerk Scenarioschrijvers, een afdeling van de VSenV, de Vereniging Schrijvers en Vertalers.

Zie in het algemeen voor meer informatie: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Een databank is een geordende verzameling van gegevens, zoals een telefoongids of encyclopedie. Vaak zal een databank digitaal zijn vastgelegd, bijvoorbeeld op een DVD of website.

Op grond van de Databankenwet krijgt de producent van een databank in beginsel een exclusief recht op verveelvoudiging en openbaarmaking, ook al ontbreekt het eigen, persoonlijk karakter. Het recht beschermt niet de creativiteit, maar de inspanning die is gedaan om de gegevens- verzameling samen te stellen.

Het databankrecht ontstaat, net als het auteursrecht, zonder enige formaliteit. Om bewijstechnische redenen raden wij ook hier aan de databank (uiteraard op tijd!) te deponeren bij de notaris.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Databankrecht.

Wanneer u bijvoorbeeld een gedicht heeft geschreven of een spreuk heeft bedacht die u op ansichtskaarten of T-shirts af wilt drukken, kunt u deze als model (uiterlijk van een voortbrengsel) laten inschrijven op grond van het Benelux-Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom. Zo'n inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden.

Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

Nieuwheid

Veel mensen zijn zich niet voldoende bewust van met name de nieuwheidseis. Sinds 1999 krijgt u wel twaalf maanden respijt. Heeft u uw model openbaar gemaakt, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk een zelfde uiterlijk bedenkt, is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Een merk dient ter onderscheiding van waren of diensten. Omdat uw naam (of een door u gebruikt logo) ook zo'n merkfunctie kan hebben ten aanzien van uw werken, kunt u de betreffende naam of logo als merk laten inschrijven.

Belangrijk

Het gebruik maken van een merk heeft grote voordelen: mensen herkennen het werk direct als dat van u en koppelen daaraan een bepaalde kwaliteitsstandaard.

Bovendien kunt u onder bepaalde voorwaarden optreden tegen anderen wanneer deze gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk.

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen. U kunt uw merk(en) laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa.

Een depot biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

De handelsnaam is de naam van (een deel) van uw onderneming. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur