ONRECHTMATIGE DAAD

uitsers zeggen: "Konkurrenz belebt das Geschäft". Zo is het precies, maar de concurrentie moet natuurlijk wel geoorloofd zijn; het moet er fair aan toe gaan.

Zorgvuldigheidsnorm

Ongeoorloofde mededinging is uit den boze. Het intellectuele eigendoms- recht geeft (soms meer, soms minder) precies aan wat wel en niet mag. Naast al die specifieke rechtsgebieden (waarvan het auteurs-, merken- en octrooirecht wel de bekendste zijn) is er ook een algemene zorgvuldigheidsnorm.

Houdt iemand zich niet aan deze norm, dan is er sprake van een onrechtmatige daad (artikel 162, Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek).

DE RECHTSPRAAK HEEFT IN DE LOOP DER JAREN criteria ontwikkeld aan de hand waarvan bepaald kan worden of iemand zich aan de zorgvuldigheids- norm houdt. Van een schending hoort niet te snel sprake te zijn.

Het is niet de bedoeling dat via de achterdeur van de zorgvuldigheidsnorm zich met een intellectuele eigendomsrecht vergelijkbare bescherming ontwikkeld.

Achtereenvolgens behandelen wij: nabootsen van producten | nabootsen van onderscheidingsmiddelen | aanhaken bij andermans prestatie.

Lees eerst ter introductie: Rechtsgebied.

Zie ook: Rechtsgebied - Algemeen - Onrechtmatige daad

Het nabootsen van producten die niet (meer) door een intellectueel eigendomsrecht worden beschermd is niet onrechtmatig. Dit bepaalde de Hoge Raad in het Hyster Karry Krane-arrest uit 1953.

Nodeloze verwarring

Wel is het zo dat je niet nodeloos verwarring mag stichten. Kan er zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid van het product op bepaalde punten net zo goed een andere weg gekozen worden, dan moet je dat doen.

Een voorbeeld van nodeloze verwarring is de oranje Stahlhelm als attribuut bij het WK voetbal in Duitsland (Inter Shop/Free Time Products-uitspraak, Voorzieningenrechter in kort geding, Rechtbank Den Bosch, 2006).

De zorgvuldigheidsnorm vereist overigens niet dat steeds tot in alle mogelijke details afgeweken wordt van het nagebootste product (Hoge Raad, Klerenhangerarrest, 1970).

Nodeloos verwarring stichten mag dus niet. Nu niet en nooit niet, zo bepaalde de Hoge Raad in het Borsumij/Stenman-arrest (1991). Het verbod van nodeloze verwarring is niet in de tijd beperkt!

Nabootsen van onderscheidingsmiddelen

Niet elk onderscheidingsmiddel wordt beschermd door het merkenrecht, het handelsnaamrecht of auteursrecht. Zo kan de naam van een politieke partij, een domeinnaam, een boektitel of de huisstijl van een onderneming net buiten de bescherming van een intellectueel eigendomsrecht vallen.

Al in 1943 (!) besliste de Hoge Raad in het Nivea/Hamea-arrest dat ook het nabootsen van een onderscheidingsmiddel op zichzelf gewoon mag (en dus niet onrechtmatig is), tenzij daardoor verwarring, verwatering of aantasting van de werfkracht of reputatie van het onderscheidings- middel te duchten is.

Twee voorbeelden uit de lagere rechtspraak:

De Rechtbank Arnhem vindt het nabootsen van de winkelformule van Intratuin onrechtmatig (Intratuin winkelformule-uitspraak, 2004).

Dubbelfrisss mag in zijn reclame gebruik maken van een puppy, die net als de Page-puppy in de weer is met toiletpapier (Page-puppy-uitspraak, Voorzieningenrechter in kort geding, Rechtbank Amsterdam, 2005).

Aanhaken bij andermans prestatie

Het profiteren van of aanhaken bij een prestatie van een ander is in beginsel niet onrechtmatig. Dat geldt natuurlijk alleen als er geen intellectueel eigendomsrecht (meer) op de prestatie rust.

Toch kunnen bijzondere omstandigheden het profiteren of aanhaken onrechtmatig maken, zegt de Hoge Raad in het Holland Nauta/Decca-arrest uit 1986.

Eenlijnsprestatie

In dat geval ontstaat er dus wel degelijk - via de omweg van de zorgvuldigheidsnorm - een met de intellectuele eigendom vergelijkbaar recht. Dat is de reden dat in zo'n geval tenminste sprake moet zijn van een prestatie die op één lijn te stellen is met een intellectueel eigendomsrecht.

Het format voor een televisieprogramma (waarop nagelaten wordt auteursrechtelijke bescherming te claimen) is in ieder geval geen "eenlijnsprestatie" (Liekens/BNN-uitspraak, Rechtbank Amsterdam, 2004).

Een eenlijnsprestatie is overigens op zich niet voldoende; begeleidende onrechtmatige omstandigheden zijn vereist. Er worden al met al zware eisen gesteld aan het optreden tegen het profiteren van of aanhaken bij andermans prestatie.

WIJ GAAN HIER VERDER NIET IN op andere aspecten van ongeoorloofde mededinging, zoals het doen van misleidende mededelingen (bijvoorbeeld over de geografische herkomst) en het "stelen" van bedrijfsgeheimen.

Wilt u meer informatie over deze en andere aspecten van ongeoorloofde mededinging, neem dan gerust contact met ons op.

Meer weten over Intellectuele Eigendom? Zie Rechtsgebied - Algemeen.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur