ICT

nformatie- en Communicatietechnologie (ICT) is een vakgebied dat volop in ontwikkeling is. Computer, software, internet en mobiele telefoon hebben - zonder overdrijving - de wereld veranderd en veranderen haar nog steeds.

Achtereenvolgens komen aan de orde: auteursrecht | databankrecht | modellenrecht | merkenrecht | handelsnaamrecht | domeinnaamrecht | octrooirecht | chipsrecht | wat te doen bij inbreuk | wat te doen bij een claim.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Het auteursrecht speelt bij de bescherming van ICT een grote rol.

Computerprogramma's, de vormgeving van een computer, een website, tekst en afbeeldingen die opgeslagen liggen in het geheugen van een computer of op DVD: het kan allemaal auteursrechtelijk beschermd zijn.

Voorwaarde is wel dat het werk een eigen, persoonlijk karakter bezit. Wat dat nu precies is, is uiteindelijk aan de rechter om uit te maken.

Directe bescherming

Dat is nu het moeilijke punt van het auteursrecht. Het is pas zeker dat u een auteursrecht bezit als de rechter dat beslist heeft. Overigens is de tendens in de rechtspraak dat auteursrecht vrij snel aangenomen wordt.

U verkrijgt het auteursrecht op een werk direct als het vorm gekregen heeft. De Auteurswet vereist dus geen formeel depot. Dat lijkt aantrekkelijk, maar door het ontbreken van de eis van een depot kunnen er in een eventuele rechtszaak bewijsmoeilijkheden ontstaan.

Bewijs

Om onomstotelijk aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald werk beschikte, is het zinvol dat werk bij een notaris te deponeren.

Gaat het om een computerprogramma, dan adviseren wij naast het programma zelf, ook een beschrijving, het uitgeschreven algoritme en afbeeldingen van de gebruikersinterface te deponeren.

Een dergelijk depot kunnen we voor u verzorgen. Wij kijken dan ook of naar onze mening alles aan de eisen voldoet. Vervolgens nemen we contact op met een uitstekend notariskantoor.

Daarnaast is het verstandig om op al uw werk goed zichtbaar het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit "copyright-notice" kunt u nog de tekst "All Rights Reserved" plaatsen.

U maakt dan duidelijk dat u het auteursrecht claimt. Strikt noodzakelijk is het niet. Het auteursrecht ontstaat immers zonder einige formaliteit.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Computerprogramma's

Computerprogramma's worden uitdrukkelijk als werk in de Auteurswet genoemd. Ze moeten natuurlijk wel een eigen, persoonlijk karakter bezitten om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen.

De structuur van een computerprogramma, vaak weergegeven in de vorm van een algoritme, zal al snel aan deze eis voldoen. Daarnaast kunnen ook de gebruikersinterface en de eigenlijke (bron- en object)code een eigen, persoonlijk karakter bezitten.

Uitzondering

In hoofdstuk VI van de Auteurswet zijn een aantal artikelen aan software gewijd. De rechthebbende op software heeft, net als andere recht- hebbenden, het exclusieve openbaarmakings- en verveelvoudigings- recht. Er wordt echter uitzonderingen gemaakt. Zo mag de gebruiker van het computerprogramma het programma in de computer laden en de gebruikersinterface op het beeldscherm afbeelden.

Het is eigenlijk een vanzelfsprekendheid: anders kan immers geen gebruik kunnen worden gemaakt van een computerprogramma. Het programma moet natuurlijk wel rechtsgeldig zijn verkregen.

Geen kopie voor eigen gebruik

Normaal gesproken mag van een auteursrechtelijk beschermd werk een kopie voor eigen gebruik worden gemaakt. De Auteurswet bepaalt echter uitdrukkelijk dat die regel niet geldt voor software.

Reverse engineering

Computerprogramma's worden veelal alleen in objectcode (de code die de computer daadwerkelijk kan lezen) geleverd. Om een programma goed met een ander programma te laten werken, moet vaak de broncode (geschreven in hogere programmeertalen als Cobol en C++) van dat andere programma achterhaald worden.

De objectcode moet daartoe worden "terugvertaald" in de broncode. Deze "reverse engineering" staat de Auteurswet onder strikte voorwaarden toe.

Internet

Het internet maakt verveelvoudiging, bewerking en openbaarmaking van auteursrechtelijk beschermd werk heel gemakkelijk. Bovendien kunnen deze acties massaal en grensoverschrijdend plaatsvinden.

Zo maken peer-to-peer (P2P) netwerken uitwisseling van bijvoorbeeld muziekwerken tot een fluitje van een cent.

Het (internationale) auteursrecht schudt op zijn grondvesten. Hoe kunnen ongeoorloofde publicaties een halt toegeroepen worden? Kan het recht hier überhaupt nog behulpzaam zijn? Of moet de oplossing op technisch gebied (beveiliging, etc.) gezocht worden?

DRM

Het technisch voorkomen dat auteursrechtelijk materaal digitaal kan worden verveelvoudigd, wordt wel Digital Rights Management (DRM) genoemd. Er bestaat nogal wat weerstand tegen, onder andere omdat ook de legale kopie voor eigen gebruik onmogelijk wordt gemaakt.

De vraag is of technische beveiliging van bijvoorbeeld een CD of DVD wel het ei van Columbus is. Er zal keer op keer geprobeerd worden een dergelijke beveiliging te kraken.

Creative Commons

Er zijn steeds meer auteursrechthebbenden, zoals schrijvers, kunste- naars en componisten, die het niet erg vinden als hun werk al dan niet onder bepaalde voorwaarden door anderen worden gebruikt.

Zij kunnen hun bedoelingen kenbaar maken via een zogenaamde Creatieve Commons-licentie (CC-licentie).

Open Source

Het internet maakt het mogelijk dat veel personen samen aan software werken, deze uitbreiden en verbeteren. De Open Source-beweging wil op deze manier onder andere een alternatief bieden voor de naar haar mening (te) kostbare commerciële computerprogramma's.

Een bekend voorbeeld is Linux, een alternatief voor Microsofts computerbesturingsystemen.

Hyperlinking

Een van de sterke punten van het World Wide Web (naast email het meest gebruikte onderdeel van het internet) is de mogelijkheiud tot het aanbrengen van hyperlinks.

Met één druk op de knop kan een webpagina worden opgevraagd. Is hier sprake van verveelvoudiging in auteursrechtelijke zin? In het algemeen wordt aangenomen van niet. Het bestand wordt immers niet door de link zelf opgeroepen, maar door he drukken op desbetreffende toets op muis of toetsenbord.

Wel kan sprake zijn van onrechtmatig handelen als het bestand wordt geopend in een zogenaamde "frame", waardoor de indruk ontstaat dat de bestand onderdeel uitmaakt van de website van diegene die de hyperlink heeft aangebracht.

Onderhandelen

Bent u in onderhandeling met een cliënt over een bepaalde opdracht dan moet behoedzaam gewerkt worden. In eerste instantie dient een geheimhoudingsverklaring ondertekend te worden. In deze verklaring kunnen tegelijkertijd afspraken vastgelegd worden met betrekking tot de te volgen procedure, inclusief tijdschema.

Met name in de ICT-wereld zijn duidelijke (maar ook flexibele) afspraken een must. De trajecten zijn vaak lang en ingewikkeld, het tijdsverloop is veelal groot.

Meestal valt niet te ontkomen aan tussentijdse aanpassingen, omdat nieuwe inzichten hiertoe nopen. Nieuwe inzichten, niet zelden ontstaan juist door de samenwerking van de opdrachtgever met de opdracht- nemer. Een logisch verschijnsel: beide partijen maken een leerproces door.

Uiteindelijk worden de bereikte onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld (die telkens, na een tussentijdse evaluatie, eventueel bijgesteld moeten worden).

Wij drukken u op het hart het contractuele aspect niet te verwaarlozen. Menigeen heeft zijn onzorgvuldigheid in deze achteraf betreurd.

Zie ook: Afspraken.

Organisaties

Business Software Alliance (BSA) is een internationale organisatie die de belangen van producenten van software behartigt en met name inbreuk op het auteursrecht van software bestrijdt.

Stichting BREIN bestrijdt piraterij onder andere namens distributeurs van interactieve software.

In 2004 verscheen het Rapport Auteursrecht en Informatiemaat- schappij van het ECP.NL, een organisatie die de ontwikkeling van Nederland als informatiemaatschappij steunt.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Een databank is een geordende verzameling van gegevens, zoals een telefoongids of encyclopedie. Vaak zal een databank digitaal zijn vastgelegd, bijvoorbeeld op een DVD of website.

Op grond van de Databankenwet krijgt de producent van een databank in beginsel een exclusief recht op verveelvoudiging en openbaarmaking, ook al ontbreekt het eigen, persoonlijk karakter. Het recht beschermt niet de creativiteit, maar de inspanning die is gedaan om de gegevens- verzameling samen te stellen.

Het databankrecht ontstaat, net als het auteursrecht, zonder enige formaliteit. Om bewijstechnische redenen raden wij ook hier aan de databank (uiteraard op tijd!) te deponeren bij de notaris.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Databankrecht.

U kunt het uiterlijk van een "voortbrengsel" (zoals bijvoorbeeld de vorm van een computer, een muis en andere hardware) als model laten inschrijven op grond van het Benelux-Verdrag voor de Intellectuele Eigendom. Een inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden.

Nieuwheid

Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

U mag het uiterlijk bijvoorbeeld nog niet gepubliceerd hebben of aan mogelijk geïnteresseerden hebben laten zien. Het is dus zaak op tijd tot een depot over te gaan.

Sinds 1999 krijgt u wel twaalf maanden respijt. Heeft u uw model openbaar gemaakt door het bijvoorbeeld al te koop aan te bieden, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk van u een zelfde uiterlijk ontwerpt is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Merken kunnen een fortuin waard zijn; woordmerken als Microsoft, Apple en iPod in ieder geval alleen al vele miljarden. Om voor merkenrechte- lijke bescherming in aanmerking te komen is inschrijving in het merkenregister een eerste vereiste.

Onderscheiding

Een merk is een onderscheidingsmiddel voor produkten en diensten. Het kan een naam of een logo zijn, maar ook een bepaalde kleur (denk aan het blauw van de KLM) of vorm van een produkt (het flesje van Coca-Cola).

Belangrijk

Het gebruik maken van een merk heeft grote voordelen: mensen herkennen het werk direct als dat van u en koppelen daaraan een bepaalde kwaliteitsstandaard.

Bovendien kunt u onder bepaalde voorwaarden optreden tegen anderen wanneer deze gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk.

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen. U kunt uw merk(en) laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa.

Een depot biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

De handelsnaam is de naam van (een deel) van uw onderneming. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Omdat het niet denkbeeldig is dat u in aanraking komt met het octrooirecht, volgen hieronder enkele opmerkingen over dit rechtsgebied.

Uitvindingen - vindingen op technisch gebied - worden beschermd door de Octrooiwet. Ook hier geldt de nieuwheidseis: het is van het grootste belang eerst beschermingsmaatregelen te nemen, voordat u naar buiten treedt.

Octrooischrift

U verkrijgt een monopolie op de uitvinding als het octrooi is verleend. Door het indienen van een octrooischrift vraagt u een octrooi aan. In dat octrooischrift moet u in de zogenaamde "conclusies" precies omschrijven wat u nu precies claimt. Gedurende de octrooiverleningsprocedure wordt een ambtelijk nieuwheidsonderzoek verricht.

Software

Computerprogramma´s zijn in Europa in beginsel niet octrooieerbaar (overigens wel in de Verenigde Staten). Er is wel een uitzondering. Als de nieuwheid en inventiviteit van de software voortkomt uit de in de conclusies gedefinieerde technische kenmerken, dan kan toch een octrooi verkregen worden.

Doe onderzoek!

Overigens raden wij u aan om vooraf onderzoek te (laten) doen naar bestaande octrooien. U hoeft dan niet voor de tweede keer het wiel uit te vinden. Veel octrooien zijn bovendien verlopen - deze kennis in vrij beschikbaar. Wij assisteren u graag!

Zie ook: Bescherming - Octrooiaanvraag.

Werknemers en externe krachten

Het is verstandig in de arbeidsovereenkomst met uw werknemers een regeling op te nemen met betrekking tot de Intellectuele Eigendoms- rechten. U kunt daarin duidelijk formuleren welke prestaties van de betreffende werknemer op het gebied van de Intellectuele Eigendom aan de werkgever toegerekend worden.

Hetzelfde geldt voor de contracten met door u ingeschakelde externe krachten. Duidelijkheid over wie na voltooiing van een opdracht over welke rechten beschikt, is essentieel. Regelt u niets dan kunnen bij nieuwe ontwikkelingen deze derden rechthebbenden zijn.

Zie ook: Afspraken.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Octrooirecht.

De zogenaamde Chipswet beschermt topografieën van halfgeleider- produkten. Zo´n topografie is het "negatief" van een chip, waarin het ontwerp van de chip belichaamd is. Chips worden in steeds meer producten en in steeds grotere aantallen in een product aangebracht.

Voor bescherming is vereist dat de topografie een oorspronkelijk karakter bezit.

Moment van vervaardiging

Het recht op een topografie van een halfgeleiderproduct ontstaat - zonder enige formaliteit - zodra deze vervaardigd is. Wilt u het recht echter tegen een ander kunnen inroepen, dan moet de topografie zijn ingeschreven.

Die inschrijving moet overigens binnen twee jaar na de eerste exploitatie van de chip plaatsvinden, anders vervalt het chiprecht. Wij verschaffen u gaarne nadere informatie.

Zie verder: Bescherming - Chipdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Chipsrecht.

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan meestal alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur