FOTOGRAFIE EN FILM

weet als geen ander hoeveel inspanning het vergt kwalitatief goede foto's en audiovisuele produkties (hierna kortweg: films) te maken. Laten we eens kijken welke mogelijkheden de Intellectuele Eigendom biedt om uw werk en uw onderneming te beschermen.

Wij behandelen achtereenvolgens: auteursrecht | modellenrecht | merkenrecht | handelsnaamrecht | domeinnaamrecht | octrooirecht | wat te doen bij inbreuk | wat te doen bij een claim.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Foto's en films zijn auteursrechtelijk beschermd. Het maakt daarbij niet uit of de beelden digitaal, op video of op het oude vertrouwde celluloid zijn vastgelegd.

Er moet wel aan een voorwaarde voldaan zijn: het werk moet een eigen, persoonlijk karakter bezitten. Wat dat nu precies is, is uiteindelijk aan de rechter om uit te maken.

Zuiver technisch

Het is dus pas zeker dat u een auteursrecht bezit als de rechter dat beslist heeft.

Hij onthoudt nogal eens auteursrechtelijke bescherming aan een 'zuivere technische' foto van bijvoorbeeld een schilderij. Overigens is het in het algemeen zo dat auteursrecht vrij snel aangenomen wordt.

Directe bescherming

U verkrijgt in beginsel het auteursrecht zodra uw werk zintuiglijk waarneembaar is geworden. Bij een traditionele foto of een film is dat zodra de film ontwikkeld is. Bij digitale media is direct na de opname al sprake van een auteursrechtelijk beschermd werk.

Bewijs

Voor het verkrijgen van auteursrechtelijk bescherming is geen formele inschrijving bij een officiële instantie nodig. Om echter onomstotelijk aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald werk beschikte, is het zinvol uw werk bij een notaris te deponeren.

Een dergelijk depot kunnen we voor u verzorgen. Wij nemen daartoe contact op met een uitstekend notariskantoor.

Verder raden wij u aan op elk werk het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit "copyright-notice" kunt u nog de tekst "All Rights Reserved" plaatsen.

U maakt dan duidelijk dat u het auteursrecht claimt. Strikt noodzakelijk is het niet. Het auteursrecht ontstaat immers zonder einige formaliteit.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Onderhandelen

Als u in onderhandeling bent met bijvoorbeeld een opdrachtgever of uitgever, dan moet behoedzaam gewerkt worden. Zo dienen onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld te worden.

Natuurlijk, vaak is haast geboden. Het gebruik van algemene voorwaarden, standaardformulieren en adequate bemiddeling door Bescherm uw Idee B.V. maken het in dat geval toch mogelijk verantwoord te werk te gaan.

Wij drukken u op het hart het contractuele aspect niet te verwaarlozen. Menigeen heeft zijn onzorgvuldigheid in deze achteraf betreurd.

Zie ook: Afspraken.

Beperkingen

Het auteursrecht geeft de fotograaf of filmer niet alleen rechten. Het legt hem ook beperkingen op. Zo kunnen afgebeelde personen bepaalde rechten op grond van het portretrecht, een onderdeel van het auteursrecht.

Zie ook: Rechtsgebied - Auteursrecht - Portretrecht.

Ook moet u rekening houden met het auteursrecht op datgene wat gefotografeerd of gefilmd is. Verder wijzen we op de vrije nieuwsgaring en de citaatvrijheid. Er kunnen allerlei zaken door elkaar heen spelen. Wij helpen u graag verder in deze lastige materie.

Zie onder andere: Rechtsgebied - Auteursrecht - Beperkingen.

Filmauteursrecht

De Auteurswet besteedt in een aantal artikelen specifiek aandacht aan het filmauteursrecht.

Uitgangspunt is dat de producent als auteursrechthebbende geldt (en dus niet de filmer), tenzij schriftelijk (!) anders overeengekomen is. Neem voor nadere informatie contact op ons op.

Zie over het filmauteursrecht ook onder:
Rechtsgebied - Auteursrecht - Rechthebbende.

Organisaties

U kunt, als fotograaf of filmmaker, met nogal wat auteursrecht- organisaties in aanraking komen:

Burafo, de stichting tot bescherming en handhaving van foto-auteursrechten.

Stichting Brein, deze stichting bestrijdt piraterij namens onder andere producenten en distributeurs van film en video.

Fotografenfederatie, een federatie van vier beroepsverenigingen, levert onder andere standaard algemene voorwaarden.

Pictoright, deze stichting int en verdeelt onder andere voor fotografen vergoedingen uit verschillende collectieve rechten, zoals de kabelgelden, thuiskopievergoeding, leenrecht en reprorecht.

Stichting FotoAnoniem helpt tegen betaling van een vergoeding zoeken naar de rechthebbende op een bepaalde foto en vrijwaart diegene die de foto publiceert.

Stichting Leenrecht incasseert vergoedingen voor het uitlenen van boek, video, CD of DVD rechtstreeks bij bibliotheken, spelotheken, cd-uitleen en kunstuitleen.

Stichting Nieuwswaarde beheert en exploiteert collectieve rechten voor freelance foto-, schrijvende en omroepjournalisten.

VEVAM, SEKAM en SEKAM VIDEO incasseren een aantal collectieve vergoedingen voor audiovisuele werken en verdelen dat geld onder de rechthebbenden, de makers en producenten van de betreffende films en televisieprogramma's.

Videma werkt in opdracht van rechthebbenden op televsie- en filmbeelden voor zakelijke gebruikers (bedrijven en instellingen).

Zie in het algemeen: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Stel u wilt uw foto's (laten) afdrukken op prentbriefkaarten, op behangselpapier of wellicht op een kop en schotel. U kunt het uiterlijk van dergelijke "voortbrengselen" als model laten inschrijven op grond van het Benelux-Verdrag voor de Intellectuele Eigendom laten inschrijven. Een inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden.

Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

Nieuwheid

U mag het voorwerp met daarop de foto bijvoorbeeld nog niet tentoongesteld hebben of aan mogelijk geïnteresseerden hebben laten zien. Het is dus zaak op tijd tot een depot over te gaan.

Sinds 1999 krijgt u wel twaalf maanden respijt. Heeft u uw model openbaar gemaakt, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk van u een zelfde uiterlijk ontwerpt is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Als u uw foto's of films op een bepaalde wijze kenmerkt (bijvoorbeeld door het gebruik van een logo) en dit kenmerk dient als onderschei- dingsmiddel voor uw werken, dan kunt u het als merk laten inschrijven. U kunt het merk uiteraard ook gebruiken op bijvoorbeeld uw briefpapier en visitekaartjes.

Belangrijk

Het gebruik maken van een merk heeft grote voordelen: mensen herkennen het werk direct als dat van u en koppelen daaraan een bepaalde kwaliteitsstandaard.

Bovendien kunt u onder bepaalde voorwaarden optreden tegen anderen wanneer deze gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk.

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen. U kunt uw merk(en) laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa.

Een depot biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

De handelsnaam is de naam van (een deel) van uw onderneming. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Omdat het niet denkbeeldig is dat u als fotograaf of filmer in aanraking komt met het octrooirecht, volgen hieronder enkele opmerkingen over dit rechtsgebied.

Uitvindingen - vindingen op technisch gebied - worden beschermd door de Octrooiwet. Ook hier geldt de nieuwheidseis: het is van het grootste belang eerst beschermingsmaatregelen te nemen, voordat u naar buiten treedt.

Octrooischrift

U verkrijgt een monopolie op de uitvinding als het octrooi is verleend. Door het indienen van een octrooischrift vraagt u een octrooi aan. In dat octrooischrift moet u in de zogenaamde "conclusies" precies omschrijven wat u nu precies claimt. Gedurende de octrooiverleningsprocedure wordt een ambtelijk nieuwheidsonderzoek verricht.

Doe onderzoek!

Overigens raden wij u aan om vooraf onderzoek te (laten) doen naar bestaande octrooien. U hoeft dan niet voor de tweede keer het wiel uit te vinden. Veel octrooien zijn bovendien verlopen - deze kennis in vrij beschikbaar. Wij assisteren u graag!

Zie ook: Bescherming - Octrooiaanvraag.

Werknemers en externe krachten

Het is verstandig in de arbeidsovereenkomst met uw werknemers een regeling op te nemen met betrekking tot de Intellectuele Eigendoms- rechten. U kunt daarin duidelijk formuleren welke prestaties van de betreffende werknemer op het gebied van de Intellectuele Eigendom aan de werkgever toegerekend worden.

Hetzelfde geldt voor de contracten met door u ingeschakelde externe krachten. Duidelijkheid over wie na voltooiing van een opdracht over welke rechten beschikt, is essentieel. Regelt u niets dan kunnen bij nieuwe ontwikkelingen deze derden rechthebbenden zijn.

Zie ook: Afspraken.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Octrooirecht.

Fotografen en filmers merken nog al eens dat hun werk zonder toestemming wordt afgedrukt, uitgezonden of op internet gezet (in goed Nederlands: "geüpload"). Menigmaal is daarbij sprake van verminking: het werk wordt bijvoorbeeld in spiegelbeeld afgedrukt of men snijdt er gewoonweg een gedeelte van af.

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan meestal alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur