DATABANKRECHT

en encyclopedie en een telefoongids zijn voorbeelden van een databank. Het samenstellen van zo'n databank is geen sinecure. Vaak is een behoorlijke investering vereist.

Wanneer de keuze of rangschikking van de afzonderlijke onderdelen in zo'n databank op een originele, oorspronkelijke wijze gebeurt, wordt de databank door de Auteurswet beschermd.

Ontbreekt echter de originaliteit, dan biedt de Auteurswet geen soelaas. Iedereen zou zo'n databank kunnen gebruiken. Dat vond de wetgever te ver gaan. Het databankenrecht beschermt daarom de inspanning en investering van de producent van de databank. In het Engels wordt wel gesproken van bescherming van "sweat of the brow".

DE ONDERDELEN VAN EEN DATABANK kunnen op zich beschouwd wel auteursrechtelijk beschermd zijn, ook al ontbreekt de originaliteit in de keuze of rangschikking van die onderdelen.

Aan de orde komen: wetgeving | ontstaan en duur van het recht | inhoud van het recht | rechthebbende.

Lees eerst ter introductie: Rechtsgebied.

Het Databankenrecht bestaat nog niet zo lang. In 1999 is de Databankenwet in werking getreden, als het gevolg van de Europese Databankrichtlijn uit 1996.

Ontstaan en duur van het recht

Wanneer een databank wordt voltooid, ontstaat - zonder dat een depot of iets dergelijks vereist is - het databankenrecht. Maar wat is nu precies een databank?

HOEWEL HET DATABANKRECHT zonder enige formaliteit ontstaat, raden wij aan uw werk bij de notaris te laten deponeren. U beschikt dan namelijk over een onomstotelijk bewijs op een bepaalde datum over de databank beschikt te hebben.

Zie voor meer informatie: Bescherming - Notarieel depot.

Verzameling van gegevens

Een databank hoeft geen electronische verzameling van gegevens te zijn. Ook een papieren verzameling kan een databank zijn, denk maar eens aan een telefoonboek.

De verzameling kan bestaan uit feitelijke gegevens (de telefoonnummers in een telefoongids), maar ook uit auteursrechtelijk beschermde werken (bijv. artikelen van een encyclopedie).

Wel moet de verzameling van gegevens geordend zijn. Een pak oud papier is wel een gegevensverzameling, maar zeker niet geordend!

Substantiële investering

Het doel van het databankenrecht is de bescherming van de moeite die gedaan is om een databank samen te stellen (investeringsbescherming). Er moet dan ook sprake zijn van een in kwalitatief of kwantitatief opzicht "substantiële investering".

Als een databank voor verscheidende doelen gebruikt wordt, dan is het niet nodig dat voor elk doel afzonderlijk een substantiële investering is gedaan. Zo telt de investering in een papieren bestand van te koop aangeboden huizen mee bij de beoordeling of ook in de internetversie van dat bestand voldoende is geïnvesteerd (zie het NVM/Telegraaf-arrest van de Hoge Raad uit 2002).

De substantiële investering moet gericht zijn op het verkrijgen, de controle of de presentatie van een databank. De moeite die wordt gedaan om (louter) nieuwe gegevens te genereren telt niet mee! Denk bijvoorbeeld aan het testen van restaurants voor de Michelin-gids of het organiseren van sportwedstrijden. Zie het British Horseracing Board/William Hill-arrest van het Hof van Justitie uit 2004.

IN NEDERLAND KAN HET AUTEURSRECHT te hulp schieten. Vallen gegevensverzamelingen buiten de databankrechtbescherming, dan kunnen zij als "onpersoonlijke geschriften" toch nog beschermd zijn.

Zie ook onder: Rechtsgebied - Auteursrecht - Werk.

Het databankrecht duurt vijftien jaar. Het is wel zo dat elke substantiele update van de databank die gepaard gaat met een substantiële investering een nieuw databankrecht in het leven roept. Dit nieuwe recht heeft ook betrekking op de "oude" onderdelen van de databank. De oude versie mag echter - zonder de nieuwigheden - na 15 jaar zonder toestemming van de rechthebbende gebruikt worden.

Inhoud van het recht

Het databankrecht is het uitsluitend recht om toestemming te verlenen voor het opvragen of hergebruiken van de inhoud van de databank. Of een in kwalitatief of kwantitatief opzicht substantieel deel ervan.

"Opvragen" is het permanent of tijdelijk overbrengen op een andere drager, ongeacht op welke wijze en in welke vorm. Voorbeelden zijn downloaden, printen, drukken, overschrijven en kopiëren.

"Hergebruiken" houdt in: elke vorm van het aan het publiek ter beschikking stellen bijvoorbeeld door verspreiding van exemplaren, verhuur en online-transmissie.

Het opvragen heeft vooral betrekking op gedragingen van gebruikers van de databank en hergebruiken op handelingen van mogelijke concurrenten.

Soms is ook het gebruik van delen van een databank die niet substantieel zijn tegen te gaan. Er kan opgetreden worden als een dergelijk gebruik "ongerechtvaardigde schade toebrengt aan de rechtmatige belangen van de producent". Een databank kan dan ook niet beetje bij beetje overgenomen worden.

Rechthebbende

Het recht komt toe aan diegene die in de databank investeert en het ondernemersrisico draagt: de databankproducent. Als een databank ook auteursrechtelijk beschermd is, komt het auteursrecht toe aan de maker van de databank.

Producent en maker hoeven niet dezelfde persoon te zijn. In dat geval zijn er twee rechthebbenden op de databank; een databankrecht- hebbende en een auteursrechthebbende.

Zie ook: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Meer weten over Intellectuele Eigendom? Zie Rechtsgebied - Algemeen.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur