ARCHITECTUUR

f u nu een "klassieke" architect bent, of een landschaps- , tuin- of interieurarchitect, dat wat u ontwikkelt verdient in beginsel bescherming op grond van de Intellectuele Eigendom. Het maakt daarbij niet uit of uw werk al gerealiseerd is of dat het nog alleen maar bestaat in de vorm van bijvoorbeeld een ontwerptekening of maquette.

Achtereenvolgens komen aan de orde: auteursrecht | modellenrecht | merkenrecht | handelsnaamrecht | domeinnaamrecht | octrooirecht | wat te doen bij inbreuk | wat te doen bij een claim.

Lees eerst ter introductie: Doelgroep.

Uw werk als architect is naar alle waarschijnlijkheid auteursrechtelijk beschermd. Voorwaarde is wel dat het werk een eigen, persoonlijk karakter bezit. Wat dat nu precies is, is uiteindelijk aan de rechter om uit te maken.

Tendens

Dit laatste is nu het moeilijke punt van het auteursrecht. Het is pas zeker dat u een auteursrecht bezit als de rechter dat beslist heeft. Overigens is de tendens in de rechtspraak dat auteursrecht vrij snel aangenomen wordt.

Directe bescherming

U verkrijgt het auteursrecht op een werk direct als het vorm gekregen heeft. Het gaat echter niet om dat uw werk daadwerkelijk gerealiseerd moet zijn. Ook een bouwtekening of een ontwerp van een tuin kan voldoende zijn voor autersrechtelijke bescherming.

De Auteurswet vereist geen formele inschrijving bij een officiële instantie. Dat lijkt aantrekkelijk, maar door het ontbreken van de eis van een depot kunnen er in een eventuele rechtszaak bewijsmoeilijkheden ontstaan.

Bewijs

Om onomstotelijk aan te kunnen tonen dat u op een zeker moment over een bepaald ontwerp beschikte, is het zinvol dat ontwerp bij een notaris te deponeren.

Een dergelijk depot kunnen we voor u verzorgen. Wij kijken dan ook of naar onze mening het ontwerp aan de eisen voldoet. Vervolgens nemen we contact op met een uitstekend notariskantoor.

Daarnaast is het verstandig om op het ontwerp goed zichtbaar het copyright-teken ©, gevolgd door het jaar van eerste publikatie en de naam van de rechthebbende aan te brengen. Achter dit "copyright-notice" kunt u nog de tekst "All Rights Reserved" plaatsen.

U maakt dan duidelijk dat u het auteursrecht claimt. Strikt noodzakelijk is het niet. Het auteursrecht ontstaat immers zonder einige formaliteit.

Zie ook: Bescherming - Notarieel depot.

Onderhandelen

Bent u in onderhandeling met een cliënt over een bepaalde opdracht dan moet behoedzaam gewerkt worden. In eerste instantie dient een geheimhoudingsverklaring ondertekend te worden. In deze verklaring kunnen tegelijkertijd afspraken vastgelegd worden met betrekking tot de te volgen procedure, inclusief tijdschema.

Uiteindelijk worden de bereikte onderhandelingsresultaten eenduidig op schrift gesteld. Wij drukken u op het hart het contractuele aspect niet te verwaarlozen. Menigeen heeft zijn onzorgvuldigheid in deze achteraf betreurd.

Zie ook: Afspraken.

Openbare ruimte

U heeft als auteursrechthebbende normaal gesproken het alleenrecht om uw werk te exploiteren. De Auteurswet kent echter een uitzondering, waar ook architecten mee te maken krijgen.

Artikel 18 (eerste zin):

"Als inbreuk op het auteursrecht op een werk als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 6°, of op een werk, betrekkelijk tot de bouwkunde als bedoeld in artikel 10, eerste lid, onder 8°, dat is gemaakt om permanent in openbare plaatsen te worden geplaatst, wordt niet beschouwd de verveelvoudiging of openbaarmaking van afbeeldingen van het werk zoals het zich aldaar bevindt."

Dit betekent dat iemand een foto mag maken van bijvoorbeeld het Groninger Museum, vervolgens van die foto ansichtskaarten kan laten maken om die in de verkoop te brengen. Het moet dan wel om een "afbeelding" gaan. Je mag het Groninger Museum niet nabouwen!

Voor afbeeldingen van een gebouw die niet op een openbare plaats staat of bijvoorbeeld een interieurfoto moet wel een vergoeding worden betaald. Pictoright kan u helpen vergoedingen hiervoor te innen.

Sloop

De samenleving is steeds in verandering; de eisen die gesteld worden aan de omgeving ook. Een architect kan de vernietiging van zijn werk ("sloop") niet altijd voorkomen. Het is een afweging van belangen, zegt de Hoge Raad in het Jelles/Zwolle-arrest uit 2004.

Wel moet de auteursrechthebbende in staat gesteld worden zijn werk goed te documenteren. Vernietiging is geen inbreuk op het persoonlijk- heidsrecht, maar er kan wel sprake zijn van "misbruik van recht" (een onrechtmatige daad).

Voor meer informatie, onder andere over persoonlijkheidsrechten: Rechtsgebied - Auteursrecht.

Het uiterlijk van een voortbrengsel (dus ook van een bouwwerk, zoals bijvoorbeeld een huis of kantoor) kunt u op grond van het Benelux-Verdrag voor de Intellectuele Eigendom laten inschrijven. Een inschrijving kan ook voor landen buiten de Benelux plaatsvinden.

Voor modellenbescherming is - naast de inschrijving - vereist dat het uiterlijk nieuw is en een eigen karakter bezit.

Nieuwheid

Het bouwwerk mag bijvoorbeeld nog niet gebouwd zijn. Ook het tonen van een maquette kan de nieuwheid schaden. Het is dus zaak op tijd te beslissen.

Sinds 1999 krijgt u wel twaalf maanden respijt. Heeft u uw model openbaar gemaakt, dan kunt u - ondanks het feit dat geen sprake meer is van nieuwheid - toch binnen een jaar uw model deponeren en er een modelrecht op verkrijgen. Blijf echter voorzichtig!

Monopolie

Het deponeren van een model heeft vooral ook dan zin als er twijfel bestaat of het uiterlijk auteursrechtelijke bescherming bezit.

De inschrijving van een model schept een monopolie. Ook wanneer iemand geheel onafhankelijk een zelfde uiterlijk ontwerpt is er sprake van modelinbreuk. Dit in tegenstelling tot het auteursrecht, waar (bewuste of onbewuste) ontlening vereist is.

Zie ook: Bescherming - Modeldepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Modellenrecht.

Het merk waarvan u eventueel gebruik maakt, vormt een belangrijk deel van uw onderneming. Het publiek koppelt aan het merk een bepaalde kwaliteit en prijsklasse. Als anderen gebruik maken van een aanduiding dat verward kan worden met uw merk, kunt u tegen dit gebruik - onder bepaalde voorwaarden - optreden.

Onderscheiding

Een merk is een onderscheidingsmiddel voor uw produkten of diensten. Het kan een naam of een logo zijn, maar ook een bepaalde kleur (denk aan het blauw van de KLM) of vorm van een produkt (het flesje van Coca-Cola).

Minimumvereiste

Het merkenrecht biedt u de mogelijkheid preventieve beschermings- maatregelen te nemen. U kunt uw merk(en) laten inschrijven, bijvoorbeeld voor de Benelux of voor geheel Europa.

Een depot biedt niet in alle gevallen 100% bescherming, maar het is wel een minimumvereiste: zonder inschrijving geniet u zeker geen bescherming.

Zie ook: Bescherming - Merkdepot.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Merkenrecht.

De handelsnaam is de naam van (een deel) van uw onderneming. Het enkele gebruik doet reeds het recht op handelsnaam ontstaan. Wel dient u rekening te houden met al bestaande handelsnamen en merken.

Omdat het recht ontstaat door het gebruik van de handelsnaam, is inschrijving van uw handelsnaam in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel - althans voor wat betreft het ontstaan van handelsnaamrecht - van geen belang.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Handelsnaamgebruik.

Franchising

U kunt anderen uiteraard toestemming geven uw merk(en) en handelsnaam te gebruiken. Dit licentiëren van merk of handelsnaam vindt vaak plaats in het kader van franchising. Wij zijn u behulpzaam bij het onderhandelen over en opmaken van de benodigde contracten.

Zie ook: Afspraken.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Handelsnaamrecht.

Zie ook: Bescherming - Diversen - Domeinnaamregistratie.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Domeinnaamrecht.

Uitvindingen - vindingen op technisch gebied - worden beschermd door de Octrooiwet. U krijgt er als architect ongetwijfeld mee te maken.

Ook hier geldt de nieuwheidseis: het is van het grootste belang eerst beschermingsmaatregelen te nemen, voordat u naar buiten treedt.

Octrooischrift

U verkrijgt een monopolie op de uitvinding als het octrooi is verleend. Door het indienen van een octrooischrift vraagt u een octrooi aan. In dat octrooischrift moet u in de zogenaamde "conclusies" precies omschrijven wat u nu precies claimt. Gedurende de octrooiverleningsprocedure wordt een ambtelijk nieuwheidsonderzoek verricht.

Doe onderzoek!

Overigens raden wij u aan om vooraf onderzoek te (laten) doen naar bestaande octrooien. U hoeft dan niet voor de tweede keer het wiel uit te vinden. Veel octrooien zijn bovendien verlopen - deze kennis in vrij beschikbaar. Wij assisteren u graag!

Zie ook: Bescherming - Octrooiaanvraag.

Geheimhouding

'Know how' die niet (nog) niet geoctrooieerd is of niet octrooieerbaar blijkt te zijn, kan toch beschermd worden. U dient daartoe een ieder die in aanraking kan komen met deze kennis (werknemers, leveranciers, adviseurs, etc.) een schriftelijke geheimhoudingsclausule te laten ondertekenen.

Werknemers en externe adviseurs

Daarnaast is het verstandig in de arbeidsovereenkomst met uw werknemers een algemene regeling op te nemen met betrekking tot de Intellectuele Eigendomsrechten. U kunt daarin duidelijk formuleren welke prestaties van de betreffende werknemer op het gebied van de Intellectuele Eigendom aan de werkgever toegerekend worden.

Hetzelfde geldt voor de contracten met door u ingeschakelde externe adviseurs. Duidelijkheid over wie na voltooiing van een opdracht over welke rechten beschikt, is essentieel. Regelt u niets dan zijn bij nieuwe ontwikkelingen deze derden meestal de rechthebbenden.

Zie ook: Afspraken.

Voor meer informatie: Rechtsgebied - Octrooirecht.

Wat te doen bij inbreuk?

Als u meent dat een ander inbreuk maakt op uw rechten, dan beoordelen wij de kansen en nemen we contact op met de vermeende inbreukmaker.

Kort geding

Sorteert dit geen effect dan kan een kort geding uitkomst bieden. De inbreukmaker kan dan worden verboden nog verder inbreuk te plegen op straffe van een dwangsom. De voorzieningenrechter kan tevens bevelen dat informatie over leveranciers en afnemers gegeven wordt.

Winstafdracht

Schadevergoeding en in sommige gevallen winstafdracht kan meestal alleen in een zogenaamde bodemprocedure met succes gevorderd worden. Een bodemprocedure is een zaak van lange adem, maar in een groot aantal gevallen zeker de moeite waard. Bovendien tikt de klok van de wettelijke rente gewoon door.

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Wat te doen bij een claim?

Zie voor meer informatie: Inbreuk.

Email: info@bescherm-uw-idee.nl - Telefoon: 065 3344558 -
U kunt ook gebruik maken van onderstaand formulier.

Nieuws | Over ons | Doelgroep | Rechtsgebied | Bescherming | Inbreuk | Afspraken | Workshop | Advocatuur